Լոնդոն — ճանապարհորդության ուղեցույց
Լոնդոնը՝ Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաքը, աշխարհի ամենաաշխույժ և ամենակոսմոպոլիտ մետրոպոլիաներից մեկն է։ Թագավորական պալատներ, համաշխարհային մակարդակի թանգարաններ, կարմիր երկհարկանի ավտոբուսներ, պատմական փաբեր և հարյուրավոր լեզուներ մեկ փողոցում․ Լոնդոնը ավանդույթի և արդիականության եզակի խառնուրդ է։ Վրաստանից մեկնող ճանապարհորդի համար այն Եվրոպայի գլխավոր ուղղություններից մեկն է՝ արվեստի, պատմության և բազմամշակութային կյանքի մայրաքաղաքը, որտեղ ամեն թաղամաս պահպանում է իր բնավորությունը։ Այս ուղեցույցը կօգնի քեզ պլանավորել այցը սկզբից մինչև վերջ՝ տեսարժան վայրերից և վիզայից մինչև տրանսպորտ։
Ինչ տեսնել Լոնդոնում
Լոնդոնի խորհրդանիշը, իհարկե, Բիգ Բենն է և Խորհրդարանի շենքը (Houses of Parliament)՝ Թեմզայի ափին վեր խոյացող նեոգոթական համալիրը, որի ժամացույցի աշտարակը ճանաչված է ամբողջ աշխարհում։ Հենց այստեղ՝ գետի մյուս ափին, պտտվում է «Լոնդոնի աչքը» (London Eye)՝ հսկա դիտանիվը, որտեղից բացվում է ամբողջ քաղաքը։ Երկու քայլի վրա է Վեստմինստերյան աբբայությունը՝ տաճարը, որտեղ դարեր շարունակ անցկացվել է բրիտանական միապետների թագադրումը։
Քաղաքի արևելքում կանգնած է Լոնդոնի Թաուերը՝ միջնադարյան ամրոցը, որտեղ պահվում են թագավորական թագի գանձերը, իսկ կողքին Թեմզային է նայում հանրահայտ Թաուեր կամուրջը։ Արվեստի և պատմության սիրահարները անպայման պետք է այցելեն Բրիտանական թանգարան (British Museum)՝ համաշխարհային մասշտաբի հավաքածու՝ Ռոզետայի քարով և եգիպտական մումիաներով, որտեղ մուտքն անվճար է։
Չմոռանաս Բուքինգհեմյան պալատը՝ պահակախմբի փոխման արարողությամբ, Վեսթ Էնդի թատրոնները՝ աշխարհահռչակ մյուզիքլներով, և Հայդ պարկի ընդարձակ կանաչ տարածքը քաղաքի հենց սրտում։ Եթե առաջին անգամ ես, պլանավորիր առնվազն չորս օր՝ գլխավոր տեսարժան վայրերն ու թաղամասերը հանգիստ շրջելու համար։
Թռիչք Վրաստանից Լոնդոն
Լոնդոնը Վրաստանից Եվրոպայի ամենապահանջված ուղղություններից մեկն է։ Թռիչքը սովորաբար կատարվում է փոխնստումով հարմար եվրոպական հանգույցներում՝ Ստամբուլ, Վարշավա կամ Մյունխեն․ երթուղուց և ավիաընկերությունից կախված՝ ճանապարհորդության տևողությունը և գինը էապես փոխվում են։
Լոնդոնը սպասարկում են մի քանի օդանավակայաններ․ Հիթրոուն (LHR) քաղաքի արևմուտքում՝ ամենամեծ և գլխավոր միջազգային հանգույցը, Գեթվիքը (LGW)՝ հարավում, իսկ Ստանստեդը (STN) և Լյուտոնը (LTN) հիմնականում սպասարկում են ցածր գնային ավիաընկերություններին։ Հյուրանոց ամրագրելուց առաջ հաշվի առ, թե որ օդանավակայանում ես վայրէջք կատարելու․ մինչև կենտրոն հեռավորությունը և տրանսպորտը տարբերվում են։
Տոմսի գինը կտրուկ փոխվում է սեզոնից և ամրագրման ժամանակից կախված․ վաղ ամրագրմամբ և ճկուն ամսաթվերով հաճախ զգալիորեն կխնայես։ Կոնկրետ գներն ու չվացուցակը տեսնելու համար օգտվիր տոմսերի որոնումից և համեմատիր մի քանի ավիաընկերության տարբերակները մեկ պատուհանում։
Այցելության լավագույն սեզոնը
Լոնդոնը տեսնելու ամենահաճելի շրջանը ուշ գարնանից մինչև ամառ է (մայիս–սեպտեմբեր)։ Այս ժամանակ օրը երկար է, զբոսայգիները՝ ծաղկած, ջերմաստիճանը՝ չափավոր տաք, իսկ քաղաքը լի է բացօթյա միջոցառումներով․ իդեալական ժամանակ երկար ոտքով զբոսանքների և զբոսայգիներում ժամանակ անցկացնելու համար։
Պետք է հիշես, որ Լոնդոնի եղանակը ամբողջ տարվա ընթացքում մեղմ է, բայց հաճախ անձրևոտ․ նույնիսկ արևոտ օրը կարող է հանկարծակի անձրև սկսվել։ Ուստի, անկախ սեզոնից, հետդ ունեցիր անջրանցիկ բաճկոն կամ փոքր հովանոց և ջրակայուն կոշիկներ։
Ձմեռը ցուրտ է և խոնավ, սակայն սա ցածր սեզոնն է՝ ավելի շահավետ գներ թռիչքների ու հյուրանոցների համար, իսկ դեկտեմբերի սուրբծննդյան լուսավորությունը, սահադաշտերը և տոնավաճառները քաղաքին առանձնահատուկ հմայք են հաղորդում։ Այս ժամանակ տաք հագուստ անպայման վերցրու։
Որտեղ մնալ․ թաղամասեր
Լոնդոնը հսկայական է, և ամեն թաղամաս ունի իր բնավորությունը։ Առաջին անգամ եկածներին հաճախ հարմար են Վեստմինստերը և Սաութ Բանկը (South Bank)՝ կենտրոնական գոտին, որտեղից գլխավոր տեսարժան վայրերին կհասնես նաև ոտքով և կզբոսնես Թեմզայի ափին։
Ում գրավում են գիշերային կյանքը, թատրոններն ու ռեստորանները, նրան դուր կգան Սոհոն և Քովենթ Գարդենը (Soho, Covent Garden)՝ Վեսթ Էնդի սրտում, ժամանցի և գնումների էպիկենտրոնում։ Թանգարանների սիրահարները թող դիտարկեն Քենսինգթոնը՝ հանգիստ, նրբագեղ թաղամաս՝ մեծ թանգարաններով և Հայդ պարկի հարևանությամբ։
Ավելի երիտասարդական, նորաձև մթնոլորտի համար դիտարկիր Շորդիչը (Shoreditch) քաղաքի արևելքում՝ փողոցային արվեստով, բարերով և շուկաներով։ Բյուջեն խնայել ցանկացողները թող ընտրեն կենտրոնից հեռու թաղամասերը․ գլխավորն այն է, որ հյուրանոցը մետրոյի (Tube) կայարանի մոտ լինի, ինչը զգալիորեն հեշտացնում է տեղաշարժը։
Որտեղ ուտել և ինչ գնել
Լոնդոնի խոհանոցը շատ ավելի բազմազան է, քան շատերն են պատկերացնում։ Անպայման փորձիր դասական ֆիշ-էնդ-չիփսը (տապակած ձուկ կարտոֆիլով), իսկ կիրակի օրը՝ ավանդական «Sunday roast»-ը՝ ջեռոցում խորոված մսով և բանջարեղենով։ Իսկական բրիտանական փորձառություն է փաբ մտնելը՝ մեկ բաժակ գարեջրի և տեղական մթնոլորտի համար։
Առանձնահատուկ ծես է կեսօրյա թեյը (afternoon tea)՝ թեյ սկոններով, փոքրիկ սենդվիչներով և քաղցրավենիքով։ Լոնդոնը միևնույն ժամանակ համաշխարհային խոհարարության մայրաքաղաք է․ հնդկական, մերձավորարևելյան, ասիական թե միջերկրածովյան խոհանոցը ամեն քայլափոխի է։ Համեղ և շահավետ սննդի համար այցելիր Borough Market շուկան, որտեղ հազարավոր տեղական մթերքներ և ուտեստներ կան։
Գնումների համար Լոնդոնը համաշխարհային մայրաքաղաք է․ Օքսֆորդ սթրիթի խանութները, Հարոդսի և Լիբերտիի լեգենդար հանրախանութները, Քեմդենի և Պորտոբելլոյի շուկաները։ Հուշանվերի համար հանրաճանաչ են բրիտանական թեյը, թխվածքաբլիթները, թագավորական ատրիբուտիկան և դիզայներական իրերը։ Շուկաներ արժե գնալ ոչ միայն գնումների, այլև հենց մթնոլորտի համար։
Տրանսպորտ և տեղաշարժ
Լոնդոնում տեղաշարժվելու լավագույն միջոցը մետրոն է՝ «Թյուբը» (the Tube)՝ աշխարհի ամենահին ստորգետնյա ցանցը, որը կապում է քաղաքի բոլոր անկյունները։ Վճարելու համար ամենահարմարը անհպում բանկային քարտն է կամ Oyster քարտը․ պարզապես մոտեցնում ես ընթերցող սարքին մուտքի և ելքի ժամանակ, իսկ օրական ծախսը ավտոմատ սահմանափակվում է։
Վերգետնյա տեղաշարժի համար հայտնի են կարմիր երկհարկանի ավտոբուսները՝ էժան և հարմար միջոց քաղաքը տեսնելու համար (ավտոբուսում կանխիկ գումար այլևս չի ընդունվում, միայն քարտ)։ Պատմական կենտրոնը կոմպակտ է, և շատ տեսարժան վայրեր միմյանցից ոտքով հասանելի են։
Օդանավակայանից կենտրոն հասնելու համար Հիթրոուից ամենաարագը Heathrow Express գնացքն է կամ նոր Elizabeth line-ը, որն ուղիղ կենտրոն է հասնում։ Գեթվիքից մեկնում է Gatwick Express-ը, իսկ Լյուտոնից և Ստանստեդից՝ հատուկ ավտոբուսներ և գնացքներ։ Երթևեկությունը ձախակողմյան է․ փողոցը հատելիս նախ նայիր աջ։
Գործնական խորհուրդներ, փող և անվտանգություն
Ուշադրություն․ ի տարբերություն Շենգենյան վիզայի, Միացյալ Թագավորությունը Շենգենյան գոտու մեջ չի մտնում․ Վրաստանի քաղաքացիներին Լոնդոն ճանապարհորդելու համար անհրաժեշտ է Բրիտանիայի առանձին վիզա, որը պետք է ձևակերպել նախապես՝ մինչև մեկնելը։ Շենգենյան վիզան այստեղ չի գործում, ուստի փաստաթղթերը պատրաստիր ժամանակին։
Արժույթը բրիտանական ֆունտ ստեռլինգն է (GBP), և ոչ եվրոն։ Քարտով վճարումն ընդունվում է գրեթե ամենուր․ հաճախ կանխիկ գումար ընդհանրապես պետք չի գա, թեև փոքր գումարը ամեն դեպքի համար օգտակար է։ Ինտերնետի համար ամենահարմարը eSIM-ն է, որը կգնես առցանց՝ մինչև ժամանելը։ Պաշտոնական լեզուն անգլերենն է։
Լոնդոնն ընդհանուր առմամբ անվտանգ քաղաք է, սակայն մարդաշատ զբոսաշրջային վայրերում և մետրոյում գրպանահատությունը տարածված է․ հետևիր իրերիդ և հեռախոսիդ։ Արտակարգ իրավիճակների համարը 999-ն է (գործում է նաև 112-ը)։ Այս պարզ կանոնները պահպանելով՝ Լոնդոնը քեզ կնվիրի անմոռանալի և անվտանգ փորձառություն։
Հաճախ տրվող հարցեր
Վիզա անհրաժե՞շտ է Վրաստանի քաղաքացիներին Լոնդոնի համար։
Այո։ Ի տարբերություն Շենգենյան երկրների՝ Միացյալ Թագավորությունը Շենգենյան գոտու մեջ չի մտնում, և Վրաստանի քաղաքացիներին անհրաժեշտ է Բրիտանիայի առանձին վիզա։ Շենգենյան վիզան այստեղ չի գործում․ վիզան պետք է ձևակերպել նախապես՝ մինչև մեկնելը։
Ո՞ր օդանավակայանում է ավելի լավ վայրէջք կատարել։
Հիթրոուն (LHR) քաղաքի արևմուտքում ամենամեծ և գլխավոր միջազգային հանգույցն է, Գեթվիքը (LGW)՝ հարավում, իսկ Ստանստեդը (STN) և Լյուտոնը (LTN) հիմնականում սպասարկում են ցածր գնային չվերթները։ Ընտրիր այն, որն ավելի լավ է համապատասխանում քո երթուղուն։
Քանի՞ օրը կբավարարի Լոնդոնի համար։
4–5 օրը բավական է գլխավոր տեսարժան վայրերն ու մի քանի թաղամաս հանգիստ շրջելու համար։ Ավելի շատ օրերով կհասցնես նաև թանգարանները և քաղաքից դուրս գտնվող վայրերը։
Ի՞նչ արժույթ վերցնեմ հետս։
Արժույթը բրիտանական ֆունտ ստեռլինգն է (GBP), և ոչ եվրոն։ Քարտն ընդունվում է գրեթե ամենուր․ հաճախ կանխիկ ընդհանրապես պետք չի գա։
Ինչպե՞ս տեղաշարժվեմ քաղաքում։
Ամենահարմարը մետրոն է («Թյուբը») և ավտոբուսները։ Վճարելու համար օգտվիր անհպում բանկային քարտից կամ Oyster քարտից։ Կենտրոնը լավ շրջելի է նաև ոտքով։
Անվտա՞նգ է արդյոք Լոնդոնը զբոսաշրջիկների համար։
Լոնդոնն ընդհանուր առմամբ անվտանգ քաղաք է։ Գլխավոր զգուշությունը վերաբերում է գրպանահատությանը մարդաշատ վայրերում և մետրոյում․ հետևիր իրերիդ։ Արտակարգ իրավիճակների համարը 999-ն է (գործում է նաև 112-ը)։