Փարիզ — ճանապարհորդության ուղեցույց
Փարիզը՝ լույսերի քաղաքը, աշխարհի ամենառոմանտիկ և ամենամշակութային մայրաքաղաքներից մեկն է։ Էյֆելյան աշտարակը, Լուվրը, Սենի ափերը, բուլվարներին փռված սրճարանները և անզուգական խոհանոցը այն վերածում են ամեն ճանապարհորդի երազանքի։ Վրաստանից մեկնող ճանապարհորդի համար Փարիզը Եվրոպայի գլխավոր ուղղություններից մեկն է՝ արվեստի, ճարտարապետության և կենսակերպի մայրաքաղաքը, որտեղ պատմությունն ու արդիականությունը հավասարապես զգացվում են։ Այս ուղեցույցը կօգնի քեզ պլանավորել այցը սկզբից մինչև վերջ՝ տեսարժան վայրերից և վիզայից մինչև տրանսպորտ։
Ինչ տեսնել Փարիզում
Փարիզի խորհրդանիշը, իհարկե, Էյֆելյան աշտարակն է՝ 330-մետրանոց երկաթե կառույցը, որտեղից բացվում է ամբողջ քաղաքը։ Ցանկալի է տոմսը գնել նախապես, որպեսզի վերին հարկ բարձրանալու հերթում ժամանակ չկորցնես։ Հենց այստեղ՝ Սենի մյուս ափին, կանգնած է Լուվրը՝ աշխարհի ամենամեծ գեղարվեստական թանգարանը, որտեղ պահվում են «Մոնա Լիզան», Միլոսի Վեներան և հազարավոր գլուխգործոցներ․ մեկ օրում ամբողջությամբ չես շրջի, ուստի նախապես ընտրիր, թե ինչ ես ուզում տեսնել։
Պատմական կենտրոնի սրտում՝ Սիտե կղզում, վերականգնման փուլում է Նոտր Դամի տաճարը՝ գոթական ճարտարապետության գլուխգործոցը, որի ճակատով և շրջակայքով այսօր էլ կարող ես հիանալ։ Այնտեղից զբոսանքի դուրս կգաս Լատինական թաղամասի և Սեն Ժերմենի նեղ փողոցներով։ Առանձին օր հատկացրու Մոնմարտրին՝ նկարիչների թաղամասին՝ Սակրե Կյորի սպիտակ բազիլիկով, որտեղից բացվում է Փարիզի համայնապատկերը։
Չմոռանաս Ելիսեյան դաշտերը (Champs-Élysées) և Հաղթական կամարը, ինչպես նաև զբոսանավով պտույտը Սենի վրայով․ ջրից բացվող տեսարանը կամուրջների, պալատների և Էյֆելյան աշտարակի վրա Փարիզի ամենահիշարժան փորձառություններից մեկն է։ Եթե առաջին անգամ ես, պլանավորիր առնվազն չորս օր՝ գլխավոր տեսարժան վայրերն ու թաղամասերը հանգիստ շրջելու համար։
Թռիչք Վրաստանից Փարիզ
Փարիզը Վրաստանից Եվրոպայի ամենապահանջված ուղղություններից մեկն է։ Թռիչքը հնարավոր է ինչպես ուղիղ չվերթներով (կախված սեզոնից), այնպես էլ հարմար փոխնստումներով եվրոպական հանգույցներում՝ Ստամբուլ, Վարշավա, Մյունխեն կամ Վիեննա։ Ուղիղ թռիչքի տևողությունը Թբիլիսիից մոտավորապես հինգ-վեց ժամ է, փոխնստումով՝ կախված է երթուղուց։
Փարիզը սպասարկում են երկու գլխավոր օդանավակայաններ․ Շառլ դը Գոլը (CDG) քաղաքի հյուսիսում՝ խոշորագույն միջազգային հանգույցը, որտեղից կենտրոն հեշտությամբ կհասնես RER գնացքով կամ ավտոբուսով, և Օռլին (ORY) հարավում, որը կենտրոնին ավելի մոտ է։ Հյուրանոց ամրագրելուց առաջ հաշվի առ, թե որ օդանավակայանում ես վայրէջք կատարելու։
Տոմսի գինը էապես փոխվում է սեզոնից և ամրագրման ժամանակից կախված․ վաղ ամրագրմամբ և ճկուն ամսաթվերով հաճախ զգալիորեն կխնայես։ Կոնկրետ գներն ու չվացուցակը տեսնելու համար օգտվիր տոմսերի որոնումից և համեմատիր մի քանի ավիաընկերության տարբերակները մեկ պատուհանում։
Այցելության լավագույն սեզոնը
Փարիզը տեսնելու ամենահաճելի սեզոնը գարունն է (ապրիլ–հունիս) և աշունը (սեպտեմբեր–հոկտեմբեր)։ Այս շրջանում եղանակը չափավոր տաք է, զբոսայգիները՝ ծաղկած կամ ոսկեգույն, իսկ զբոսաշրջային հոսքը՝ ամառվանից պակաս․ իդեալական ժամանակ երկար ոտքով զբոսանքների և սրճարաններում ժամանակ անցկացնելու համար։
Ամառը (հուլիս–օգոստոս) տաք և ամենամարդաշատ շրջանն է․ տեսարժան վայրերի մոտ հերթերը երկար են, սակայն քաղաքը լի է միջոցառումներով, իսկ օրը՝ երկար։ Եթե այս ամիսներին ես գնում, գլխավոր օբյեկտների տոմսերը գնիր նախապես, իսկ էքսկուրսիաները պլանավորիր առավոտյան կամ երեկոյան։
Ձմեռը Փարիզում մեղմ է, թեև խոնավ ու երբեմն անձրևոտ։ Սա ցածր սեզոնն է՝ ավելի շահավետ գներ թռիչքների ու հյուրանոցների համար, իսկ դեկտեմբերի սուրբծննդյան լուսավորությունը և տոնավաճառները քաղաքին առանձնահատուկ հմայք են հաղորդում։ Տաք հագուստ և անջրանցիկ կոշիկներ անպայման վերցրու։
Որտեղ մնալ․ թաղամասեր
Փարիզը բաժանված է 20 «արոնդիսմանի» (թաղամասի), որոնք կենտրոնից պարուրաձև տարածվում են։ Առաջին անգամ եկածներին հաճախ հարմար է Լե Մարեն (Le Marais, 3–4-րդ թաղամասեր)՝ պատմական, աշխույժ թաղամաս՝ բուտիկներով, պատկերասրահներով և սրճարաններով, որտեղից գլխավոր տեսարժան վայրերին կհասնես նաև ոտքով։
Լատինական թաղամասը և Սեն Ժերմենը (5–6-րդ թաղամասեր) Սենի ձախ ափին պահպանում են դասական, ինտելեկտուալ Փարիզը՝ գրախանութներ, պատմական սրճարաններ և Սորբոն։ Ում ավելի ռոմանտիկ, արվեստագետի մթնոլորտ է պետք, նրան դուր կգա Մոնմարտրը (18-րդ թաղամաս), թեև այն կենտրոնից փոքր-ինչ հեռու է։
Բյուջեն խնայել ցանկացողները կարող են դիտարկել կենտրոնից հեռու թաղամասերը, որտեղից մետրոյով արագ կհասնես կենտրոն․ հյուրանոցի և սննդի գներն այնտեղ սովորաբար ավելի շահավետ են։ Գլխավորն այն է, որ հյուրանոցը մետրոյի կայարանի մոտ լինի, ինչը զգալիորեն հեշտացնում է տեղաշարժը։
Որտեղ ուտել և ինչ գնել
Ֆրանսիական խոհանոցը Փարիզ ճանապարհորդության անբաժանելի մասն է։ Առավոտդ սկսիր թարմ թխված կրուասանով և սուրճով տեղական բուլանժերիում, իսկ օրվա ընթացքում համտեսիր ավանդական ուտեստները՝ բագետ պանրով և մսով, կրոկ-մեսյե, սոխով ապուր և, իհարկե, ֆրանսիական պանիրների ու գինիների բազմազանությունը։ Սրճարանում ժամանակ անցկացնելը՝ դրսի սեղանի մոտ, մարդկանց դիտելով, հենց փարիզյան կյանքի մասն է։
Աղանդերի համար փորձիր մակարունը, էկլերը, կրեմ բրյուլեն և քաղցր կամ աղի կրեպերը, որոնք վաճառում են նաև փողոցային կրպակներում։ Համեղ և շահավետ սննդի համար այցելիր տեղական շուկաները (marché) կամ պակաս զբոսաշրջային թաղամասերի բիստրոները, որտեղ իսկական համն է և ավելի ընդունելի գինը։
Գնումների համար Փարիզը համաշխարհային մայրաքաղաք է․ Գալերի Լաֆայետի և Պրենտանի մեծ հանրախանութները, Լե Մարեի բուտիկները և հնաոճ իրերի շուկաները։ Հուշանվերի համար հանրաճանաչ են ֆրանսիական գինին, պանիրը, օծանելիքը, մակարունները և արվեստի վերարտադրությունները։ Խոշոր խանութներում Եվրամիության ոչ անդամ երկրների քաղաքացիները կարող են նաև Tax Free վերադարձ ստանալ․ պահիր կտրոնները։
Տրանսպորտ և տեղաշարժ
Փարիզում տեղաշարժվելու լավագույն միջոցը մետրոն է՝ խիտ, արագ ցանց, որը կապում է քաղաքի բոլոր անկյունները։ Տոմսի փոխարեն հարմար է Navigo քարտը կամ միանգամյա տոմսերի հավաքածուն (carnet)․ մեկ տոմսը գործում է մետրոյում և ավտոբուսում՝ փոխնստումներով։ Մետրոյի քարտեզը սկզբում բարդ է թվում, բայց կայարանները լավ նշված են, և հավելվածը հեշտությամբ կկառուցի երթուղին։
Օդանավակայանից կենտրոն հասնելու համար Շառլ դը Գոլից ամենահարմարը RER B գնացքն է, ինչպես նաև Roissybus տիպի ավտոբուսները և ֆիքսված սակագնով տաքսին։ Օռլիից կենտրոն են գնում մետրոյին կապող Orlyval-ը և ավտոբուսները։ Տաքսիից օգտվելիս ընտրիր պաշտոնական տաքսին կամ հավելվածը, որպեսզի գինը նախապես իմանաս։
Պատմական կենտրոնը կոմպակտ է, և շատ տեսարժան վայրեր միմյանցից ոտքով հասանելի են․ Սենի ափերով զբոսնելն ինքնին դառնում է փորձառություն։ Հեծանիվների վարձույթի համակարգը (Vélib') ևս մեկ հարմար և փարիզյան տարբերակ է կարճ տարածությունների համար։
Գործնական խորհուրդներ, փող և անվտանգություն
Ֆրանսիան Շենգենյան գոտու և Եվրամիության անդամ է, արժույթը՝ եվրո (EUR)։ Քարտով վճարումն ընդունվում է գրեթե ամենուր, թեև փոքր գումար կանխիկով քեզ պետք կգա շուկաներում և փոքր սրճարաններում։ Ինտերնետի համար ամենահարմարը eSIM-ն է, որը կգնես առցանց՝ մինչև ժամանելը, կամ Եվրամիությունում գործող տեղական SIM քարտը։
Պաշտոնական լեզուն ֆրանսերենն է․ զբոսաշրջային գոտիներում կհանդիպես նաև անգլերենի, թեև մի քանի ֆրանսերեն բառ՝ «bonjour» (բարև) և «merci» (շնորհակալություն), զգալիորեն ջերմացնում է շփումը տեղացիների հետ։ Թանգարաններում հաճախ գործում են անվճար կամ զեղչված մուտքի օրեր․ նախապես ստուգիր պաշտոնական կայքերում։
Փարիզն ընդհանուր առմամբ անվտանգ քաղաք է, սակայն մարդաշատ զբոսաշրջային վայրերում և մետրոյում գրպանահատությունը տարածված է․ հետևիր իրերիդ, պայուսակդ պահիր առջևում և արժեքավոր իրերը թող հյուրանոցի սեյֆում։ Արտակարգ իրավիճակներում Եվրոպայի միասնական համարը 112-ն է։ Այս պարզ կանոնները պահպանելով՝ Փարիզը քեզ կնվիրի անմոռանալի և անվտանգ փորձառություն։
Հաճախ տրվող հարցեր
Վիզա անհրաժե՞շտ է Վրաստանի քաղաքացիներին Փարիզի համար։
Ոչ։ Ֆրանսիան Շենգենյան գոտու անդամ է, և Վրաստանի քաղաքացիները բիոմետրիկ անձնագրով ճանապարհորդում են առանց վիզայի՝ ցանկացած 180 օրվա ընթացքում ընդհանուր մինչև 90 օր (Թուրքիա կարելի է մեկնել նույնիսկ նույնականացման քարտով, իսկ Շենգենյան գոտու համար բավական է բիոմետրիկ անձնագիրը)։ Պահանջները պարբերաբար փոփոխվում են․ խորհուրդ է տրվում մինչև մեկնելը ստուգել ընթացիկ կանոններն ու անձնագրի վավերականության ժամկետը։
Ո՞ր օդանավակայանում է ավելի լավ վայրէջք կատարել։
Շառլ դը Գոլը (CDG) քաղաքի հյուսիսում է և խոշորագույն միջազգային հանգույցն է, իսկ Օռլին (ORY)՝ հարավում՝ կենտրոնին ավելի մոտ։ Ընտրիր այն, որն ավելի լավ է համապատասխանում քո երթուղուն և հյուրանոցին։
Քանի՞ օրը կբավարարի Փարիզի համար։
4–5 օրը բավական է գլխավոր տեսարժան վայրերն ու մի քանի թաղամաս հանգիստ շրջելու համար։ Ավելի շատ օրերով կտեսնես նաև Վերսալի պալատը և քաղաքից դուրս գտնվող վայրերը։
Ի՞նչ արժույթ վերցնեմ հետս։
Արժույթը եվրոն է (EUR)։ Քարտն ընդունվում է գրեթե ամենուր, թեև փոքր գումար կանխիկով քեզ պետք կգա շուկաներում և փոքր սրճարաններում։
Ինչպե՞ս տեղաշարժվեմ քաղաքում։
Ամենահարմարը մետրոն է՝ խիտ և արագ ցանց։ Օգտվիր Navigo քարտից կամ տոմսերի հավաքածուից։ Պատմական կենտրոնը լավ շրջելի է նաև ոտքով։
Անվտա՞նգ է արդյոք Փարիզը զբոսաշրջիկների համար։
Փարիզն ընդհանուր առմամբ անվտանգ քաղաք է։ Գլխավոր զգուշությունը վերաբերում է գրպանահատությանը մարդաշատ վայրերում և մետրոյում․ հետևիր իրերիդ։ Արտակարգ իրավիճակների համարը 112-ն է։